Het reinigen van (model)rails met ATF olie (Automatic Transmission Fluid)

Volgens berichten op internet en bij verschillende forums is er een wondermiddel ontdekt om de rails van uw modelbaan te reinigen.

Het wondermiddel is ATF olie, oftewel versnellingsbakolie voor automatische transmissie.

Bekijk hier een filmpje op Youtube over dit fenomeen.


Gebruik géén andere olie, de naam olie is in dit geval ook wat verwarrend, ATF is ook eigenlijk geen olie zoals we dat normaal kennen.

De officiële omschrijving is:
ATF is een zeer hoogwaardige automatische transmissie olie gebaseerd op solvent geraffineerde basisoliën waaraan additieven zijn toegevoegd teneinde de volgende eigenschappen te verkrijgen:

  • Zeer hoge en stabiele viscositeitsindex.
  • Zeer laag stolpunt.
  • Zeer goede oxidatiestabiliteit.
  • Een goed anti-slijtage-, anti-corrosie- en anti-schuimvermogen.
  • Speciale wrijvingseigenschappen.
  • Neutraal ten opzichte van afdichtingen en non-ferro metalen.

Deze ATF olie is te koop in elke autoshop, of vraag bij uw garage om een beetje, je kunt b.v. Kroon Dextron ATF kopen, verkrijgbaar bij de autoshops, 1 liter kost ongeveer 12 euro.

Een klein beetje op een wattenstaafje en dat op beide railstaven smeren op een stukje van ongeveer 2,5 cm. Bij een grote baan dit bij elke 8 meter doen.

U zult versteld staan van het resultaat, het werkt echt, uw penningmeester/webmaster heeft het zelf op zijn grote (qua rails) Bemo baan uitgeprobeerd.

Deze olie is uiteraard ook van andere merken te koop.

Hieronder een opsomming van ervaringen van gebruikers die ik tegenkwam op een aantal forums over modelspoor, ze liegen er niet om.

  • Het werkt als een speer, zelfs de Hamo NS 1135, toch niet bekend staand om zijn goede stroomafname, rijdt als een speer zonder hakkelen.
  • Smeer eens een heel klein beetje ATF tussen de stroomcontacten en de wielen/assen. Ook daar werkt die smering wonderbaarlijk
  • Wat heel opvallend is de ook mijn Sikjes vrijwel storingsvrij rondrijden.
  • Maar het werkt dus echt…. Roco SBB Ee 3/3 rangeerlokje dat al tijden niet gereden had… compleet met sleep goederenwagens en na een paar rondjes zie je echt het verschil.
  • Maar mijn vreugde gaat ook naar de personenwagens met binnenverlichting waar die koperen lipjes op de assen geklemd zitten en een ongelofelijke rolweerstand gaven. Je kon ze vooruit duwen maar als je ze dan los liet bleven ze ook staan en rolde ze niet door. Klein beetje ATF op de as tussen de koperen lipjes…en nu een duwtje geven en ze rollen lustig verder….. kijk dat maakte me nu blij want met 8 x 4 assers achter de haak maakt dit een hemelsbreed verschil.
  • En volgens testjes van medebaners blijvende kunststoffen (bandjes, asjes, e.d.) onaangetast.
  • Test gereden over de rails in de boog met keerlus en over rails die al zeker 15 jaar niet gepoetst was.
    2 locs +trein die eerder waren gebruikt om een deel van de ATF uit te smeren over de baan zijn op 1x stoppen na al redelijk soepel over dat stuk heen gereden, en het werd elke keer maar beter en beter.
    Ik blijf me verbazen over dat spul.
    In elk geval is het goedje nu over 80 procent van de baan uitgesmeerd en kruipen doen de locs nu ook steeds beter, waarbij de verlichting gewoon blijft branden, daarvoor was dat wel anders, zowel qua kruipen als qua brandende verlichting.
  • Ook ik ben om .
    Gisteren de rails op een paar plaatsen een veeg met een wattenstaafje met ATF gedaan.
    Na een klein halfuurtje zag ik resultaat mijn railbus (stokoude Fleischmann) die altijd op dezelfde wissel bleef staan rijd nu vrolijk verder en kruipt ook veel beter.
  •  Ik heb ATF olie nu 1,5 maand op mijn baan ( 1x een heel klein veegje met wattenstaaf ) en het is fenomenaal!
  • Voorheen was het ieder weekend veel poetsen en belabberd rijden van treinen maar nu is het centrale aan en gaan. Mijn ballast is schoon mijn locs zijn schoon…wonderspul. Ik blijf het hanteren.
    Het is dus niet echt schoonmaken met dat spul maar op een kleine baan 1x een klein veegje ( 3cm ) op iedere rails op een grotere iets meer veegjes. Bij een helling heb je de eerste twee rondjes wel iets slip maar daarna niet meer.
  •  ATF geleidt ook geen stroom. (Probeer maar met je multimeter.) Het bevat een aantal toevoegingen die in de transmissie van een auto oxidatie tegengaan. Dat heeft als effect dat bij contact tussen rail en wiel de geleiding een stuk beter is. Laat maar eens in het donker een lokje rijden. Je ziet vrijwel geen vonkjes meer….
  • A(utomatische)T(ransmissie) F(luid/vloeistof)
    Dit is zeker geen olie, maar een hydraulische vloeistof met toevoegingen om de wrijving te verminderen, te koelen, te reinigen is bij sommige types licht elektrisch geleidend (door de toevoegingen)
    Mag geen rubber keerringen en kunststoffen aantasten, dus kan goed gebruikt worden om de rails te reinigen/ontvetten en de loc te smeren.
  • Zoals aangegeven 1 drup op een wattenstaafje en reinigen maar (ongeveer 10 meter per drup).