NS 6300, de Beul

6300

Op menig verlanglijstje van modelspoorders staat nog steeds de wonderschone stoomlocomotief NS 6300 van Artitec, en terecht, want zoals we het van Artitec gewend zijn is een subliem model. Artitec heeft het model met 7 verschillende nummers en in de twee daarbij horende verschillende kleuren uitgebracht. Zie de website van Artitec.

6300

De NS 6300 serie was de laatste in Nederland en door Nederlandse constructeurs ontworpen machine en kwam op 27 oktober 1931 in dienst.

6300

Hij was bedoeld voor het vervoeren van kolentreinen uit Zuid Limburg naar West Nederland. Die werden tot dan toe getrokken door de 6200, maar dit type was nogal traag en kon in het hellingrijke Limburg en met een asbelasting van zestien ton geen zware treinen trekken. Toen aan het einde van de jaren twintig de toegelaten asdruk werd verhoogd van 16 naar 18 ton, kon er dus een zwaardere machine komen.

6300

Daardoor en mede door de invoering van de Kunze-Knorr rem, kon met zwaardere treinen sneller worden gereden. Uiteindelijk werd gekozen voor een 4-cilinder tenderlok met 2’D2’ as indeling, waarbij het gewicht van de tender op het achterste draaistel kwam te rusten.
 
 
6300

Dit om te voorkomen dat het adhesiegewicht zou verminderen bij afnemende voorraden in de tender. De lok kreeg dezelfde ketel, hetzelfde cilinderblok en dezelfde schuifbeweging als de sneltreinlok 3900. Dit leverde 35% meer vermogen op dan de 6200.

De 6300 is dus het tenderzusje van de 3900. De 6300 kreeg de bijnaam Beul, omdat er zoveel kolen in moesten dat de stoker zwaar werk moest verrichten op de bok.
 
 
6300

Amsterdam CS, jaren dertig. Te zien zijn locs van de series 2100, 3300, 3700, 3900 en 6000.
Alle nog met de glimmende stoomdom zoals tot 1940 de gewoonte was.

Er werden 22 van deze machines in de jaren 1930 en 1931 gebouwd, 10 door Henschel & Sohn te Kassel en 12 door de Berliner Machinenbau A.G., voorheen L. Schwartzkopf te Berlijn. Ten tijde van de bouw waren deze machines met hun 127 ton dienstvaardig gewicht bijna de zwaarste tenderlocomotieven van Europa.
De drijfwieldiameter bedroeg 1550 mm en de maximum snelheid 90 km per uur. Goederentreinen met een gewicht tot 1800 ton konden met een snelheid van 60 km per uur worden vervoerd. De machines werden ondergebracht in de depots van Heerlen en Eindhoven en vervingen daar de 6200 en 4600.

6300

Na de oorlog bleken er nog maar 11 van de machines in Nederland aanwezig te zijn waarvan er 2 onherstelbaar beschadigd waren. De andere 11 machines werden in Duitsland teruggevonden en 10 daarvan keerden naar Nederland terug, waarvan er twee niet meer konden worden hersteld. Eén machine, de 6313 bleef achter in Oost Duitsland en werd als vermist opgegeven. De overgebleven 17 locomotieven bleven gedurende de resterende dienstjaren tot 1957 in het zuidoosten van Nederland in bedrijf.

In 1955, 1956 en 1957 werden de machines afgevoerd (gesloopt). Twee machines, de 6305 en 6317 bleven nog een poosje in gebruik als walsmachine om nieuw gelegde sporen in te walsen en nieuwe bruggen aan belastingproeven te onderwerpen.

6300
Locomotief 6317 (met de ketel van de 3927) werd voor het nageslacht bewaard en in 1959 eigendom van het Nederlands Spoorwegmuseum. De 6317 is sinds de laatste grote verbouwing van het Spoorwegmuseum in 2004 ingemetseld in een attractie, en is dus maar even te bezichtigen. De andere wals locomotief 6305 werd in 1962 als zodanig buiten gebruik gesteld en gesloopt.

Curieus is het dat op 16 oktober 2015 het Almelose Preston Palace Hotel een replica op ware grootte van de grootste stoomlocomotief die de NS ooit had, in het complex heeft geplaatst…

63006300

Boven en onder ziet u wat foto’s van deze replica

6300

Aan de 17,5 meter ‘Loc 6313’ is ruim twee jaar gewerkt. Het nummer 6313 is gekozen omdat dat de loc is die na de oorlog in Duitsland als vermist werd beschouwd. Het gevaarte is vanuit de werkplaats met een dieplader en een kraan naar een prominente plek in het hotel verplaatst. De locomotief is door eigen vakmensen vervaardigd aan de hand van de door het Spoorwegmuseum beschikbaar gestelde tekeningen, foto’s en een gedetailleerd schaalmodel.

Hieronder ziet u het filmpje van Preston Palace over deze 1:1 replica van de 6313.

Bronnen: Gedeeltelijk overgenomen van de MD Drachten, Bram v.d. Werf. Rail Magazine, Railhobby, De Nederlandse Stoomlocomotieven, De Alk 2005 en Wikipedia, De link naar deze pagina vindt u hier.