Werken met Polystyreen

Niet alles is te koop (of te duur), en wat moet je dan?
Je zou kunnen besluiten om zelf een paar goederenwagons te bouwen.

In dit artikel worden een aantal technieken uitgelegd om meer hobbycollega’s misschien wel aan te steken. Want zelf bouwen geeft heel veel voldoening. Het is niet moeilijk om uit plastic-card gebouwen of wagons te vervaardigen.

Dit project bestaat uit het zelf bouwen van een wagon. Draaistellen en koppelingen worden in dit geval aangeschaft.

poly1

Een tekening, in dit geval gevonden op Internet, verschalen kan met behulp van een kopieermachine

Materiaal:
De benodigde materialen zijn styreenplaat (Evergreen of Plastruct), of in de hobbyzaak vaak verkrijgbare grotere en voordeligere witte platen plasticplaat. Het kunststof heeft een iets andere samenstelling maar voldoet prima (is met de bouw van deze wagon ook gebruikt).

Een aantal materiaal dikten: 0,5 / 0,8 / 1,5 en 2 mm zijn de maten welke ik zelf veel gebruik.

poly2

Een goede foto maakt veel duidelijk, dit moet het worden, de achterste wagen

Baksteenmotiefplaat en dakpannenmotiefplaat zijn handig voor gebouwen maar voor dit project niet nodig. Verder is de rommeldoos een uitkomst. Iedereen houdt wel ramen en deuren etc. over van bouwdozen, en zo niet dan kunnen deuren en ramen ook uit stripjes styreen gemaakt worden.

Gereedschap wat bijna iedere modelbouwer wel heeft is nodig:
 soort x-actomes, of een hobby breekmesje (heel wat minder scherp),
 vijl, normaal exemplaar en setje sleutelvijltjes
 tekendriehoek + (vul)potlood,
 metalen liniaal of winkelhaak,
 plasticlijm (vooral niet te dik, b.v. Faller) en secondelijm (vloeibaar) voor het lijmen van details van metaal.
 klein (hand)boortje kan handig zijn
Verder is geen ingewikkeld gereedschap nodig

poly3

Opbouw zijwand in de verschillende lagen

Het voorbeeld
Begin met een voorbeeld, foto of tekening van wat je wilt bouwen. Van foto’s is vaak een schets te maken, waar je de maatvoering op vastlegt. Kijk naar zaken op de foto waarvan je de maat kunt schatten zoals bijvoorbeeld mensen, stenen e.d. Dan zit je er qua maatvoering vaak dicht in de buurt.

Kijk niet op de millimeter, benadering van de juiste sfeer is veel belangrijker. Doordat niet alles perfect strak is krijgt het juist een eigen uitstraling.

Uitvoering
Het uitsnijden van onderdelen kan beginnen. Breng de maat met potlood aan op de kunststof plaat en snij een aantal keren licht langs het metalen liniaal. Helemaal doorsnijden is niet nodig want je breekt de plaat vervolgens op de ingesneden lijn. Dit is de truc van styreen!
Dikkere platen breek je na insnijden op de rand van je werktafel.
Als je te veel kracht zet bij het snijden, is er meer kans op uitschieters en schuine en/of opstaande randen etc.

Wanneer de grote onderdelen zoals framebalk, bodemplaat en zijkanten zijn uitgesneden, kunnen die pas worden gemaakt. Door middel van schrapen met het mes of halfzoete vijl, voorzien van een middelmatige kap, tot het netjes in elkaar past. Direct nauwkeurig snijden scheelt je een hoop extra werk.

poly4

Het frame bestaat uit de draagbalk, onderplaat en bufferbalken, met daarin al een uitsparing voor de koppelingen

Wanneer er details of reliëfs moet worden aangebracht is het vaak handig de onderdelen nog niet allemaal aan elkaar te lijmen.

De bodemplaat is opgebouwd uit 2 mm styreen. De zijkant bestaat uit totaal 3 lagen.

Staanders (smal en iets breder stripje opgelijmd) netjes verdeelt op de zijplaten en opgelijmd over de zijplaten. Een geodriehoek is hier een uitkomst omdat je daar ook haakse lijnen mee kan uitzetten, corrigeren tijdens het lijmen gaat prima. Morsen van kleine hoeveelheden lijm is niet erg. Je gaat het later toch nog een kleur geven.

Reliëf van de wagonwanden is gemaakt van een lange strip welke verstek is gesneden en geschrapt. Daarna stuk voor stuk opgelijmd.

Afbouw
Details zoals opstaptreden, trappen, ontkoppelmechanieken en remwerk kunnen goed met behulp van dun staal of messingdraad gemaakt worden. Om dit stevig aan kunststof te kunnen bevestigen is het belangrijk om een zo groot mogelijk lijmoppervlak te creëren. Dit is mogelijk door bijvoorbeeld gaatjes te boren in het kunststof en het in vorm gebogen messingdraad met secondelijm in te lijmen.

poly5

De bak in elkaar gelijmd. Grendels onder aan de wagenbak hebben de functie om de bodemkleppen te laten draaien zodat de wagen zijn lading kan lossen. (niet werkend)

De laatste fase bestaat uit het op hoogte stellen van de draaistellen (Kadee of Atlas) en de koppelingen. Uitvullen kan met plaatjes styreen.

Als laatste is de wagen op gewicht gebracht met een plaat lood met daarop gelijmd kunststof stripjes met secondelijm. Dit om de loskleppen in de wagenbodem na te bootsen. Je kunt er ook meteen lading in zetten, dan is dat niet nodig.

poly6

Nog meer details: ingelijmde treden met op de voorgrond remcilinders gemaakt van rond styreen

Afwerking
Voordat de wagon zijn bruine eindkleur krijgt is het eerst in de grijze acrylprimer gezet. Tevoren kun je het ontvetten met wat handwarm water met afwasmiddel.

Een spuitbus gehaald bij de Action voor een bedrag van 2 euro. Zo kun je zo heel wat bouwwerkjes spuiten met zo’n grote bus. Doe dit wel buiten, en spuit in een doos of zo anders geeft het zo’n rommel. Of je er daadwerkelijk het modelbouwkunststof mee kan spuiten was nog even spannend, maar het ging dus goed.

Houd de spuitbus niet te dicht bij het model, ongeveer op 30 cm afstand is prima. Het hoeft niet volledig te dekken liever te dun dan te veel.

poly7

Remwerk en leidingen worden uit dun messingdraad gebogen. Exacte vorm hiervan is niet belangrijk, je ziet straks alleen de zijkant tijdens het rijden

Even laten drogen
Moeilijk te bereiken hoekjes zijn eerst met een kwast voor geschilderd. Hierna met een air brush de eindkleur opgebracht. In dit geval met acrylverf van Modelmaster en Vallejo.
Frame, bufferbalken en onderzijde zijn gespoten in een mengsel van zandkleur, grijs en zwart. Alles op de gok direct in de beker van de air brush gemengd.

Dit spuiten met verf kun je het best buiten doen. Je hebt gewoon goed daglicht op je werkstuk en je wordt niet bedwelmd door de verfdampen. Uiteraard kan er ook met de kwast geschilderd worden. Met niet te dikke verf krijg je ook een strak resultaat. Ook de grijze primer kan eventueel achterwege blijven.

Veel succes!

poly8

Het eindresultaat, mag er best wel zijn

Bron: René Luurtsema, MD Drachten.